MOCZARKOWANIE - wiklina biała moczarkowana
Jest najprostszym, najłatwiejszym i najtańszym sposobem korowania. Świeże, zielone pręty wstawia się wiosną po ustąpieniu mrozów do moczarek. Moczarki to zagłębione w glebie zbiorniki, naturalne stawy lub specjalne baseny wypełnione wodą. Poziom wody w moczarkach powinien być stały i powinien wynosić około 10-15cm przy wiklinie jednorocznej, natomiast kije mogą być zanurzone nawet do głębokości 50-80cm. Dno powinno być wyrównane. Zbiorniki takie powinny być uzupełniane wodą wodociągową albo ze strumienia.Wokół zbiornika i między rzędami wiązek buduje się ogrodzenie z drewnianych łat o wysokości około 80cm. Ta konstrukcja umożliwia dostęp światła i powietrza do kazdej wiązki, a także zabezpiecza je przed przewracaniem podczas wiatrów.
Po pewnym czasie (około 3-6tyg.) w prętach uaktywnia się miazga twórcza, która stymuluje pojawienie się korzonków i listków. Umożliwia to łatwe zdejmowanie z nich kory..
Korowanie wikliny z moczarek rozpoczyna się około 15maja i trwa przez 6-7tygodni. Pręty, które nie ożyły w moczarce i nie dadzą się okorować, można odłożyć do gotowania. Korowalność wikliny sprawdzamy wyjmując z moczarki kilka prętów i próbujemy zdjąć z nich korę. Jeżeli schodzi ona dobrze przyjednokrotym ich przeciągnięciu przez kleszcze to znaczy, że wiklina jest odpowiednia do korowania. Kleszcze używane do korowania wikliny krótkiej wykonane są z metalu lub drewna. Do korowania wikliny długiej używa się dużych żelaznych kleszczy sprężynowych, które mocuje się na stałę w belce rusztowania.
Pręty i kije pobrane z moczarek w nadmiarze i oczekujące kilka dni na korowanie ułożone w wiązkach, jedne na drugich, mogą pleśnieć i sinieć. Wiklinę można korować mechanicznie za pomocą korowarki (urządzenie działające na zasadzie obracających się współbieżnie uzębionych bębnów, pomiędzy które wsuwa się zakleszczone w podajniku pręty). Za pomocą korowarki można korować wiklinę o długości od 60 do 240cm. Wiklinę po okorowaniu należy suszyć na powietrzu, na słońcu może przebywać tylko 1h w ciągu dnia. Dłuższe eksponowanie wikliny na promienie słoneczne powoduje jej szarzenie. Przy właściwym suszeniu uzyskuje się wspaniały połysk i barwę. Wiklinę białą okorowaną wykorzystuje się do wyrobu galanterii, wyrobów średnich i dużych mebli.

WIKLINA Z PĘDZARNI - białą wiklinę można uzyskać także z pędzarni.
Pędzarnie różnią się od moczarek tym, że są to stałe moczarki betonowe, umieszczone w budynkach z górnym światłem lub bez, z centralnym ogrzewaniem i dopływem ogrzanej wody. Umożliwia to uzyskanie białej wikliny w ciągu zimy. W tym celu wstawia sie wiklinę do pędzarni zaraz po wycięciu.
Proces korowania wikliny można powtarzać do 4 razy w ciągu zimy.
Temperatura powietrza w pędzarni powinna wynosić od 25 do 30 st. Celcjusza, a w czasie ich wietrzenia nie może spaść poniżej +15 st. Celcjusza. Nie wolno dopuścić do przetrzymywania wikliny w pędzarni, ponieważ na prętach wykształcają się nowe pędy boczne i tworzą sęczki, które mogą być widoczne po okorowaniu. Ponadto po utworzeniu się nowego pierścienia drewna, pręt okorowany i wysuszony ma ostre, kłujące nitki. Stanowi to poważną wadę materiału. Wiklina okorowana z pędzarni jest biała o różnych odcieniach w zależności od odmiany, czasu suszenia i nasłonecznienia.

GOTOWANIE (WARZENIE) - jest sztucznym sposobem korowania, który polega na rozgotowaniu kory. Używa się do tego zwyczajnych kotłów żelaznych o dość dużych wymiarach, które mieszczą minimum 1000l wody. Zbiornik powinien być przykryty ciężką metalową pokrywą. Kotły są wmocowane i ogrzewane własnym paleniskiem lub też parą. Kotły z własnym paleniskiem powinny być w kształcie litery "U" ponieważ ułątwia to ich ogrzanie.
Do gotowania można użyć wikliny zielonej lub takiej, która uległa zaschnięciu w czasie moczarkowania lub w pędzarni (powietrznie suchej). Można gotować wiklinę każdej długości.
Pręty powiązane w wiązki wkładamy do kotła z wrzącą wodą, wiklinę zaschniętą można zanurzać także w kotle z zimną wodą. Warzenie wikliny świeżej trwa od 2 do 3h, a zaschniętej od 4 do 5h. Warunkiem prawidłowego przebiegu tego procesu jest jej gotowanie. Następnie za pomocą specjalnych wideł wyciąga się wiklinę z ukropu. Gorące pręty są czarne i błyszczące. Korowalność wikliny przy gotowaniu sprawdza się podobnie jak przy moczarkowaniu. Po wstępnym wychłodzeniu pręty są natychmiast korowane ręcznie lub maszynowo. Wiklinę można korować za pomocą gotowania w zasadzie przez cały rok, trzeba jednak pamiętać, że do zimowego korowania potrzebne są sztuczne suszarnie. Wiklina korowana z gotowania otrzymuje kolor ceglastoczerwony w różnych odcieniach. Gdy nie jest pożądany odcień jasny, wystawia się wiklinę gotowaną na działanie promieni słonecznych.
W jednej wodzie można gotować kilka partii wikliny (3-4) po czym wodę należy zmienić, a dno kotła oczyścić. Wiązki podczas gotowania muszą być w całości zanurzone w wodzie. Nie wolno korować wikliny zaraz po po wygotowaniu ponieważ wyparuje z niej woda, wskutek czego kora przyschnie i nie da się jej zdjąć. Aby temu zapobiec należy zostawić wiklinę w kotle aż do wyschnięcia lub przerzucić do basenu z zimną wodą.

PARZENIE WIKLINY PARĄ - polega na tym, że wiklinę umieszcza sie w specjalnym kotle, do którego napuszcza sie parę pod ciśnieniem 2-3 atmosfer. Para parzy korę i ułatwia korowanie. Tym sposobem uzyskuje się barwę lekko różową, a niektóre odmiany wikliny uzyskuja kolor brunatnozielony. Wiklina parzona zmienia barwę nieraz nawet po kilku tygodniach.

ODWROTNY SYSTEM KARGA - polega na tym, że wikliny przeznaczonej do wyrobu taśm nie koruje się, lecz przepuszcza ją w korze przez taśmiarkę (maszynę do rozłupywania wikliny). Wykonuje się w ten sposób dwie czynności: rozłupuje pręty wiklinowe i jednocześnie zdejmuje z nich korę.

KOROWANIE Z PNIA - jest metodą szkodliwą dla plantacji wikliny. Moze ona być stosowana tylko wówczas, gdy chcemy uzyskać plony z plantacji, która została przeznaczona do likwidacji.

Wyplatanie koszy to bardzo czasochłonne i pracochłonne zajęcie, bardzo często w pozycji siedzącej pochylonej.
Wiklina jest w pełni ekologicznym surowcem, który rośnie na plantacjach wikliny, a samo plecionkarstwo jest zajęciem towarzyszącym człowiekowi od setek pokoleń. Jest namiastką tego, co przyjazne środowisku. Do wyplotu nie używa się żadnych maszyn, ani skomplikowanych urządzeń, dlatego każdy z nas może postarać się wypleść taki koszyk.
Istnieje wiele różnych technik wyplatania, jednak wszystkie dają jednakowy efekt - piękny wyrób wiklinowy. Można wyplatać z taśmy lub pręcia wiklinowego. My postaramy się przybliżyć Państwu kolejność następujących po sobie czynności podczas wyplotu z taśmy wiklinowej. Do wykonania takiego kosza są potrzebne: drewniane listewki (grubość 2mmx2cm),  taśma wiklinowa, pręty wiklinowe, piłka ręczna, gwoździe 5ommx2,2mm, gwoździki 30mmx1mm, młotek, zszywacz, zszywki, sekator, obcęgi, miarka, długopis i dobre chęci.

1. Aby rozpocząć wyplatanie kosza, musimy powycinać odpowiednie długości z drewnianych listewek i połączyć je gwoźdźmi tworząc szkielet koszyka.

2. Gdy drewniany stelaż jest już gotowy, obijamy kanty na łączenich gwoźdźmi i narożniki za pomocą taśmy wiklinowej i zszywacza.



3. Gdy kosz jest już "obity", to owijamy przeciwległe listewki dolnej ramki. Przyszywamy zszywaczem jedną taśmę i owijamy ją wokół listewki. Gdy skończy się pierwsza taśma, przyszywamy zszywaczem drugą, a potem kolejną itd. Owijamy taśmą wiklinową całą środkową i górną ramkę.

4. Na owiniętych listewkach dolnych odmierzamy równe odległości nie większe niż co 4cm i wbijamy w te miejsca po jednym gwoździku.

6. Obcinamy zaokrąglone końcówki gwoździków (łepki).Dwa przeciwległe gwożdziki łaczymy prętami wiklinowymi odpowiedniej długości.

7. Przyszywamy taśmę od spodu listewki i wyplatamy dno.

8.Gdy dno jest juz gotowe zabieramy się do wyplatania boków kosza.
Odmierzamy równe odległości na listewkach i wbijamy w nie gwoździki, obcinamy łepki i zakładamy odpowiedniej długości pręty wiklinowe.

9.Na jednej z czterech pionowych listewek przyszywamy zszywaczem w niewidocznym miejscu taśmę wiklinową i zaczynamy wyplatanie. Musimy pamiętać, że gdy owiniemy taśmę wokół czterech listewek, to na listewce, gdzie zaczęliśmy należy nawrócić i dalej wyplatać. Tę czynność powtarzamy aż do wyplecenia połowy kosza.

10. Z drugą połową postępujemy identycznie jak z pierwszą, czyli odmierzamy takie same odległości jak w pierwszej części. Wbijamy w listewki gwoździki, obcinamy łepki gwoździ i zakładamy pręty wiklinowe.
Przyszywamy zszywaczem tasiemkę do listewki w niewidocznym miejscu i wyplatamy koszyk do momentu, aż będzie wypleciony.

12. Owijamy cztery nóżki stelaża (przyszywamy taśmę w miejscu niewidocznym i owijamy nożkę, a gdy jest już gotowe, przyszywamy dokładnie zszywaczem i obcinamy zbędną część taśmy wiklinowej).
Mamy prawie gotowy kosz, brakuje nam wieczka.

13. Zbijamy szkielet wieka i "obijamy" rogi taśmą.

14. Owijamy przeciwległe listewki. Musimy pamiętać, aby wybrać sobie górę i spód wieka.
Na owiniętych listewkach wbijamy w równych odstępach gwoździe, obcinamy końcówki i zakładamy patyki wiklinowe.

16. Zaczynamy wplatać wieko mocująć taśmę od dolnej strony.

17. Robimy otwór na rękę: wyplatamy jedną część i przyszywamy zszywaczem. W celu wyplatania drugiej części przybijamy z tyłu tasiemkę i dalej wyplatamyaż wieko będzie ukończone.


18. Za pomocą gwoździ mocujemy wieko do wyplecionego kosza, obcinamy łepki i dokładnie "dobijamy" gwoździe. Za pomocą gwoździków i wiklinowego patyczka długości ok.10cm przybijamy zabezpieczenie, aby nie zapadało się wieko.
Podobne gotowe kosze kupisz w sklepie producenta tutaj:---.

Dno - podstawa wyplatanego przedmiotu

Gotowanie (warzenie) wikliny -  sztuczny sposób przygotowania wikliny przed korowaniem.

Kij wiklinowy - wiklina o grubości od 8 do 40mm i o długości co najmniej 140cm otrzymana przez ścięcie pędu oraz usunięcie kory i odgałęzień

Kleszcze (szczypce) - narzędzie do ręcznego korowania wikliny

Konstrukcja krzyżakowa (krzyżak) - kilka do kilkunastu prętów (żeber) połączonych i skrzyżowanych ze sobą. Po związaniu i rozprowadzeniu promienistych odcinków prętów stanowią osnowę w dnach owalnych i okrągłych

Konstrukcja żebrowa - żebra (pręty), wokół których wyplata się czworokątne dno

Korona - górna część pręta, zaczynająca się od zgrupowania odgałęzień lub rozwidlenia

Korowanie - usuwanie kory z prętów wiklinowych

Korowarka - urządzenie do korowania prętów mechanicznie

Łuki i obręcz - pręty, z których buduje się szkielet przedmiotu wykonanego jedynie z obręczy

Moczarki - zbiorniki napełnione wodą służce do przechowywania kijów w pozycji pionowej. Sposób do przygotowania wikliny przed korowaniem.

Namaczanie - zanurzanie materiału  do wyplotu  na określony czas w celu zmiękczenia ich przed użyciem

Sekator do wikliny
Nożyce do wikliny

Nożyce koszykarskie (sekator) - służą do obcinania zbędnych końcówek podczas wyplatania przedmiotu.

Wiklina -narzędzia koszykarskie
Narzędzie do prostowania wikliny i ubijak do splotów.

Ubijak, żelazo do wyginania - narzędzie służy do ubijania splotów wikliny oraz prostowaniu kijów i prętów wiklinowych. Szczególnie przydatne przy produkcji mebli typu fotele, stoły.

Nóż wikliniarski w kształcie sierpa - wykorzystuje się do skracania prętów wiklinowych

Taśmiarki i łuparki - maszyny służące do rozłupywania i obróbce wikliny na taśmę.

Narzędzia wikliniarskie
Szpikulec szydło wikliniarskie

Szydła - szpikulce, przebijaki - proste lub zakrzywione o różnych grubościach. Narzędzia te służą do rozsuwania witek by można było wpleść kolejne.

 

Wiklina - niezbędne narzędzia do produkcji wyrobów
Stół do produkcji wyrobów wiklinowych

Stół ułatwia produkcję koszy ze względu na specyficzną konstrukcję.

Wiklina - taśma wiklinowa

 

Taśma wiklinowa
Wiklina łupana tzw. taśma wiklinowa

 

 

 

 

 

 

 

 

Taśma wiklinowa - produkt otrzymywany z pełnej wikliny. Pręt wiklinowy o długości 180 cm - 220 cm jest łupany wzdłuż na trzy części maszynowo. Po przepuszczeniu przez taśmiarkę zostaje cienki lico które po namoczeniu jest używane do wyrobu mebli wiklinowych.

Obręb - zakończenie górnych brzegów wyrabianych przedmiotów

Odgałęzienia - boczne pędy wikliny

Odziomek - grubszy koniec witki wiklinowej

Osnowa - części składowe szkieletu wyplatanego przedmiotu

Pas wzmacniający wypleciony jednorzędowo- używany do wyplotu przedmiotów w celach dekoracyjnych

Pas wzmacniający - wykonany trzyprętowym splotem wężykowatym u podstawy przedmiotu, pomiędzy dnem, a ścianą. Można go zastosować tuż pod obrębem. Pełni funkcję wzmacniającą, można go stosować w celach dekoracyjnych

Pędzarnie (rodzaj moczarkowania) - kryte baseny do przechowywania wikliny. W basenach moczy się  materiał  przed korowaniem.

Pręty wiklinowe - wiklina o długości ponad 50 cm, otrzymana tylko przez ścięcie pędu.

Rozłupnik (rożek) do prętów wiklinowych - przyrząd do rozcinania prętu wiklinowego na kilka części na całej jego długości

Słupki - grube odcinki pręta mocowane w czterech narożnikach boków koszy, stanowią narożniki ścian koszyków

Wiązka wikliny - pęk prętów lub kijów zrównanych grubszymi końcami do jednego poziomu i związany

Wierzba - każda roślina należąca do botanicznego  rodzaju "wierzba"

Wierzby koszykarskie - odmiany wierzb, które produkują szczególnie cenną witkę i w tym celu są z reguły uprawiane na plantacjach

Wierzchołek - górna część pręta, stanowiąca 1/5 część jego długości

Wiklina - materiał plecionkarski w kształcie prętów lub kijów uzyskany z wierzby, a więc odcięty od macierzystego organizmu rośliny

Wiklina prosta - kije lub pręty, których środkowa część i wierzchołek są praktycznie proste  i wygięcie nie przekracza 3 cm na długości 1 m i na całej długości nie mają złamań

Wiklina szablasta - pręty i kije, które na całej długości nie mają załamań

Wiklina krzywa - kije lub pręty, które na całej swojej długości wykazują jedno- lub wielostronne załamania

Wiklina biała - wiklina korowana o naturalnej barwie drewna uzyskiwana metodą moczarkowania lub w pędzarniach

Wiklina czerwona - wiklina korowana o ceglastoczerwonej barwie drewna z różnymi odcieniami, która jest wynikiem parzenia lub gotowania wikliny przed korowaniem