Przeskocz do treści

Rudnik nad Sanem może pochwalić się kolejnym wiklinowym pomnikiem. Na plantach w centrum miasta  „ odpoczywa” ogromny wiklinowy Smok. Hrabia, bo tak został nazwany na cześć patrona wikliniarstwa Ferdynanda Hompescha jest wypleciony na metalowej konstrukcji. Nie jest to mały smoczek bo jego wymiary to siedem metrów długości i sześć wysokości.  Na razie smok nie zionie ogniem ale ma on przyciągać, a nie odstraszać. Jak widać wiklina daje duże możliwości w tworzeniu wyjątkowych dzieł. Smok stanowi wspaniałą reklamę dla tak małej miejscowości w której tradycją jest wyplatanie wyrobów wiklinowych.

Rudnicki Smok wiklinowy
Rudnicki Smok wiklinowy

Plecionkarstwo związane jest z początkiem dziejów ludzkości. Świadczą o tym wykopaliska z epoki pierwotnej i starożytności. Wszędzie tam, gdzie w przeszłości osiedlał się człowiek, znajdujemy szczątki przedmiotów plecionych z korzeni trawy, lub gałęzi. W miarę upływu czasu zaczęto wyplatać z wikliny nie tylko przedmioty codziennego użytku, ale także przedmioty artystyczne i dekoracyjne. Wiklina to surowiec używany od lat do oplotu przedmiotów użytkowych oraz dekoracyjnych. Nie każdy zdaje sobie sprawę, że zaczęło się to bardzo dawno temu. Najbardziej znanymi ośrodkami wikliniarstwa na dzień dzisiejszy są: Nowy Tomyśl leżący w woj. wielkopolskim i Rudnik nad Sanem, który położony jest na Podkarpaciu w Kotlinie Sandomierskiej na lewym brzegu Sanu i rzeczką Rudną. My przybliżymy Państwu historię koszykarstwa w Rudniku nad Sanem.

Rudnik nad Sanem zawdzięcza swoją pozycję głównie austriacko-czeskiemu hrabi Ferdynandowi Hompeschowi, który w czasach zaborów pod koniec XIX w. został właścicielem dóbr rudnickich. To właśnie z jego inicjatywy i za jego staraniem rozwinął się przemysł koszykarski w tym mieście, który przetrwał do dzisiejszego dnia. W dorzeczu rzeki bujnie rosła dzika, która od dawna była wykorzystywana przez miejscowych do wyplatania koszy kobiałek sprzętów i płotów na potrzeby własne. W latach 1872-1873 hrabia wysłał kilku mieszczan rudnickich do Wiednia na naukę koszykarstwa, którzy stali się mistrzami w tej dziedzinie. Dodatkowo w 1878 r. założono szkołę koszykarską w Rudniku, w wyniku czego powstała gęsta sieć chałupników nie tylko w mieście, ale i w okolicznych miejscowościach. W 1882 r. hrabia Hompesch założył firmę pod nazwą Szkoła koszykarska Karol Józef Krauz we Wiedniu. Podobno był to normalny zakład produkcyjny, który nazwano szkołą, aby uniknąć podatków. Produkowano już meble wiklinowe, galanterię, przedmioty artystyczne i ozdobne, które sprzedawano wielu krajom Europy i świata.

Koszykarstwo stało się obok rolnictwa podstawowym zajęciem mieszkańców Rudnika i okolic. Potrzebowano fachowców, dlatego przeniesiono do Rudnika Krajową Centralną Szkołę Koszykarską i Prasko-Rudnicka Fabrykę Koszyków, która w okresie międzywojennym zamieniła się w jedną z największych baz koszykarskich w Europie. Zakłady stały się zamożne na tyle, że opłacało im się importować z krajów tropikalnych takie surowce jak; bambus, trzcinę, rafię, jutę i inne aby wyplatać jeszcze bardziej wyszukane przedmioty. W międzyczasie wspaniały rozkwit wikliniarstwa został przerwany przez wybuch I i II wojny światowej. Wtedy ludzie musieli zmienić asortyment i zaczęli wyplatać specjalne zielone maskujące kosze na kule i słomiane łapcie dla wartowników. W okresie międzywojennym zaczęły się mnożyć żydowskie firmy koszykarskie, których właściciele bogacili się i budowali duże magazyny, które przetrwały do dnia dzisiejszego. Wszystko działo się kosztem biednej ludności, która stała się tanią siłą roboczą. Budziło to niezadowolenie chałupników i prowadziło do wybuchów strajków, które odrobinę wpłynęły na poprawę ich sytuacji. W okresie okupacji hitlerowskiej Żydzi zostali wymordowani, niektórym udało się zbiec za granicę gdzie maja swoje firmy koszykarskie. W Rudniku w czasie okupacji została tylko Spółdzielnia Koszykarska Wierzba, która wyrabiała maty wiklinowe, pojemniki na pociski armatnie, chodaki ochronne dla wartowników i małe ilości galanterii koszykarskiej. Firma ta przetrwała okupację, a po wyzwoleniu stała się ośrodkiem odnowy i rozwoju wikliniarstwa w Rudniku. Po wojnie istniały też dwie inne spółdzielnie koszykarskie. W 1948 r. wszystkie trzy połączyły się w jedno przedsiębiorstwo pod nazwą Koszykarska Spółdzielnia Pracy "Jedność" w Rudniku nad Sanem. Po zjednoczeniu spółdzielnia zaczęła się rozwijać w błyskawicznym tempie; zbudowano nowe warsztaty, gotowalnie wikliny, korowalnie, magazyny. Pojawił się jednak problem - brak wikliny, trzciny tropikalnej, bambusa, rafii i innych surowców potrzebnych do produkcji mebli i innych wyrobów na eksport. Dopiero gdy patronat nad Jednością przejęła C.P.L.i A. (Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego) uzyskano fundusze na zwiększenie powierzchni uprawy wikliny i import surowców tropikalnych potrzebnych do wyplatania, a także pieniądze na budowę magazynów, warsztatów i urządzeń produkcyjnych. Z powrotem nawiązano współpracę z amerykańskimi firmami. W 1970 r. zorganizowano Obchody 100-lecia Rzemiosła Plecionkarskiego w Rudniku nad Sanem. Była to piękna impreza lokalna z wystawami wyrobów wiklinowych, festynami i tańcami. Po obchodach pozostały jednak trudności i kłopoty codzienne. Na dzień dzisiejszy Rudnik nad Sanem rozwija się w dalszym ciągu w kierunku koszykarstwa. Praca wikliniarza to ciężka i niewdzięczna praca rękodzielnicza przy wykorzystaniu prymitywnych narzędzi i sprzętu tj. nożyce, kleszcze, obcęgi, zginacze, szpile i inne w pozycji siedzącej, często pochylonej, co sprzyja różnym schorzeniom i deformacji kręgosłupa. Jest to praca mało opłacalna, z tego też powodu maleje liczba koszykarzy zajmujących się wyplataniem koszy wiklinowych.

Czy komoda wiklinowa spełni swoją funkcję w naszym domu?

Komody wiklinowe to oryginalne meble dla osób ceniących rękodzieło.  W zależności od wzoru oraz materiału z jakiego są wykonane, mogą służyć nie tylko jako mebel dekoracyjny, ale również do użytku codziennego. Komody wiklinowe najczęściej wybierane są do łazienki ze względu na trwałość. To pomieszczenie narażone na częstą wilgoć nie jest przyjazne dla zwykłych mebli. Pod wpływem wilgoci i pary zwykłe meble nabierają niechlujnego wyglądu. Puchną oraz rozklejają się, a po niespełna dwóch latach wyglądają jak ze śmietnika.

Szafka łazienkowa pod wpływem wilgoci

Takie meble nie nadają się już do naprawy czy renowacji. W przypadku wyrobów wiklinowych, mebel można odnowić przez czyszczenie lub lakierowanie. Wiklina szczególnie ta malowana jest wyjątkowo odporna krótkotrwałe działanie wody.

Komoda wiklinowa to zdecydowanie lepszy wybór mebla do łazienki. Elegancki wygląd oraz trwałość zaskoczy nie jednego użytkownika.

Wiklinowa komoda biała
Biała komoda do łazienki z wikliny

Plecionki z wikliny oraz meble wiklinowe to produkty często spotykane w naszych domach. Kiedyś wystarczała trwałość i funkcjonalność plecionki. W obecnych czasach liczy się nie tylko jakość ale również estetyka oraz oryginalny wygląd. Rzemieślnicy wprowadzają nowe wzory produktów oraz uszlachetniają wiklinę wykorzystywaną do wyplatania koszy. Obserwując sprzedaż wyrobów wiklinowych, możemy zauważyć, że typowa naturalna wiklina straciła popyt i górują produkty szykowne o niespotykanym wyglądzie. Klienci chętnie wybierają koszyki malowane dekoracyjnie lub wybielane chemicznie.

Wyroby wiklinowe są to produkty bardzo trwałe i nie potrzebują dodatkowych powłok ochronnych. Lakierowanie powoduje że wiklina jest bardziej krucha, a wybielanie znacznie zmniejsza jej wytrzymałość.

Co to takiego jest to wybielanie chemiczne?

Wiklinę wybiela się nadtlenkiem wodoru znany jako perhdrol z dodatkiem nadtlenku sodu i wody oczyszczonej w przykładowej proporcji:

  • Nadtlenek wodoru 30% (perhydrol) – 1L
  • Wodorotlenek sodu – 5g
  • Woda dstylowana – 1L

Wybielanie to proces polegający na kąpieli wikliny lub już gotowych mebli wiklinowych w substancji żrącej, która w wyniku zachodzących reakcji rozjaśnia wiklinę. Niestety uzyskując oryginalny, jasny wygląd mebli wiklinowych tracimy na ich trwałości. Pędy wiklinowe przez działanie silnych środków chemicznych są kruche i mało elastyczne. Po wybielaniu część substancji chemicznych zostaje uwięziona w wiklinie którą ciężko oczyścić z pozostałości. Ponadto wiklina wybielana pod wpływem promieni UV szybko wraca do pierwotnej barwy. Kraje zachodnie rezygnują z produktów wytwarzanych w taki sposób i wybierają tradycyjną lub lakierowaną wiklinę.

Najprostszy domowy sposób na rozjaśnienie oraz odświeżenie wikliny to kwasek cytrynowy z wodą. Wystarczy sporządzić roztwór w proporcji łyżka kwasku cytrynowego na litr wody i wyczyścić szczotką wiklinę. Ten bezpieczny sposób odnowi mebel wiklinowy i nada mu ponownego blasku.

Ręcznie wyplatane kosze na pranie z rattanu syntetycznego to najlepsze kosze łazienkowe na brudną bieliznę. Kosz na pranie z rattanu ma zalety nie do podważenia. Odporność na wilgoć, trwałość i precyzja to cechy o których należy pamiętać wybierając kosz na pranie.

Przykładowy kosz na bieliznę z rattanu syntetycznego:

Kosz na pranie z rattanu
Kosz na pranie z rattanu syntetycznego w kolorze brązowym
Rattanowe kosze na pranie
Biały kosz na pranie z rattanu syntetycznego.

Wraz z postępem technologicznym i zapotrzebowaniem na nowoczesne rozwiązania na rynku pojawiły się wyroby z rattanu syntetycznego jako alternatywa dla wikliny. Czym się różnią? Podstawowa różnica to trwałość. Rattan syntetyczny, inaczej technorattan, to bardzo trwały materiał plecionkarski stosowany do oplotu koszy, koszyków, kufrów, koszy na pranie czy mebli. Skrzynie z technorattanu są odporne na warunki atmosferyczne tj. zmiany temperatury, wilgoć, a nawet wpływ UV przez co z upływem czasu nie zmienia koloru jak np.wiklina nawet ta malowana.

Wizualnie rattan bardzo ładnie prezentuje się, a gotowy produkt rattanowy przewyższa swoją klasą wyroby wiklinowe. Kufry i skrzynie rattanowe to ekskluzywny towar dla najbardziej wymagających. Białe skrzynie rattanowe to świetne pojemniki na pościel do sypialni.

Skrzynie rattanowe
Skrzynie rattanowe
Biała skrzynia rattanowa
Skrzynia rattanowa
Skrzynia rattanowa

Szuflady i skrzynki regałowe znane są w każdym domu. Te oryginalne pojemniki o szerokim zastosowaniu ułatwiają nam codzienne życie.  Rynek jest mocno nasączony tego typu produktami ze względu na duży popyt.

Najbardziej znane to kosze wiklinowe w kształcie skrzynek.

Wiklinowe szuflady to praktyczne kosze regałowe. Kosz wiklinowy można zastosować do mebli, w garderobie lub pod łóżko. Szuflady z wikliny można zamówić na wymiar przez co możemy zagospodarować wolne miejsce.  W takim pojemniku schowamy drobne przedmioty domowe zachowując ład w mieszkaniu. Naturalna wiklina jest w ciepłym odcieniu przez co nadaje pomieszczeniu dodatkowego uroku. Z lakierowanych najchętniej wybierane kolory to biały i brązowy. Białe szuflady wiklinowe idealnie wkomponują się w wystrój łazienki. Farba dodatkowo zabezpiecza koszyk przed wilgocią przez co koszyk jest trwalszy.

 

 
Wiklinowy kosz do garderoby

 

Kosz wiklinowy do regału
Szuflada wiklinowa prostokątna

 

Szuflada wiklinowa
Szuflada z wikliny rozjaśnionej
Biała szuflada wiklinowa
Białe szuflady wiklinowe

Koszyki to niezastąpione segregatory na domowe rzeczy. Praktyczne zastosowanie znajdą szczególnie w łazience jako pojemniki na kosmetyki, ręczniki czy środki czystości. Wiklina szczególnie ta malowana oraz rattan syntetyczny są to materiały, które sprawdzą się w trudnych, wilgotnych warunkach.

Wiklinowe koszyki łazienkowe
Biały koszy regałowy
Kosz wiklinowy biały do łazienki
Biały koszyk łazienkowy obszywany
Wiklinowy koszyk łazienkowy
Koszyk łazienkowy regałowy

 

Rattanowy koszyk do łazienki

Kufry wiklinowe z przeznaczeniem jako pojemnik na pościel, zabawki i inne domowe drobiazgi. Bardzo modne są w tym sezonie kufry kolorowane. Dominuje kolor biały i w odcieniach brązu. Nie brakuje też miłośników klasycznej wikliny naturalnej. Poniżej kilka przykładów kufrów plecionych z wikliny.

 

Kufer wiklinowy
Kufer wiklinowy

 

 

 

Biały kufer wiklinowy
Biały kufer wiklinowy
Wiklinowa skrzynia w odcieniach brązu
Kufer wiklinowy piratów - skrzynia posagowa

Wiklinowe kosze na bieliznę cieszą się dużym zainteresowaniem. Przedstawiam kilka ładnych propozycji .

Wiklinowe kosze na bieliznę
Biały kosz na bieliznę - wąski

Wąski kosz na brudną bieliznę
Wiklinowy kosz na pranie kolor wenge

Kosz na bieliznę
Duży kosz wiklinowy na pranie

Kosz na pranie narożny
Wiklinowy kosz narożny do łazienki

Biała wiklina kosz na pranie
Kosz na pranie biała wiklina

 

Duży wybór profesjonalnie wykonanych koszy można znaleźć na stronie www.wiklinowy.sklep.pl w kategorii kosze na pranie